Korea w Pieciu Smakach

Tak jak zapowiadalysmy czas na drugi post o festiwalu Piec Smak�w. W tym roku jedna z sekcji stanowilo kino Korei P�lnocnej, kt�re nie jest zbyt czesto obecne na festiwalach, wiec byla to najprawdopodobniej jedna z nielicznych okazji kiedy mialysmy szanse zobaczyc te obrazy na duzym ekranie. Prezentowane byly cztery filmy, dwa z lat osiemdziesiatych oraz dwa nowsze i to wlasnie te ostatnie wybralysmy.

Na pierwszy ogien poszedl "Maly domek na froncie" z 2013 roku. Opowiada historie Ryom Mina, lekarza pracujacego z oddaniem w jednostce wojskowej i roztaczajacego troskliwa opieke nad zolnierzami armii rewolucyjnej. Do pomocy zglasza sie Thae Ung, kt�ry wlasnie ukonczyl studia uniwersyteckie i jest pod ogromnym wrazeniem odpowiedzialnosci opiekuna i niemal rodzicielskiej uwagi, jaka poswieca on wojskowym. Jego praktyka to nie tylko medyczne umiejetnosci, ale tez ogromne serce, poczucie misji i wysokie standardy etyczne: zawsze stawia zycie podopiecznych nad swoje wlasne.

Film jest wrecz sztandarowym przykladem tego czego oczekujemy myslac o filmach z Korei P�lnocnej. Poswiecenie dla kraju, budujace piesni i slogany wychwalajace madrosc Wielkiego Wodza. Propaganda na kazdym kroku jest wrecz rozbrajajaca i kilkukrotnie sala wybuchala gromkim smiechem.

Kolejny p�lnocnokoreanski obraz jest troche inny. "Towarzyszka Kim w przestworzach" z 2012 roku to koprodukcja Korei P�lnocnej, Belgii i Wielkiej Brytanii. Ta urocza bajka o g�rniczce, kt�ra marzy o zostaniu cyrkowcem, to ujmujaca historia o realizacji marzen, determinacji i emancypacji. Nawet kobieta moze zrealizowac w Korei P�lnocnej swoje marzenia. Obraz jest wrecz cukierkowy, pelen radosnych usmiech�w i kolor�w. 

Film jest z wielu wzgled�w wyjatkowy. Zostal zrealizowany w Korei P�lnocnej, z udzialem lokalnych aktor�w i ekipy filmowej, postprodukcja miala miejsce w Chinach i Belgii. Ma trzech rezyser�w: belgijska rezyserke Anje Daelemans, Brytyjczyka dzialajacego od lat w Korei � Nicholasa Bonnera oraz Kima Gwang-huna, znanego w p�lnocnokoreanskim przemysle filmowym z obraz�w o tematyce militarnej. Film okazal sie na tyle duzym sukcesem w kraju i za granica, ze obecnie trwaja prace nad serialem, ukazujacym kulisy jego produkcji.

Jak podkreslal rezyser- Nicholas Bonner, nie jest to film dla nas, to film nakrecony w Korei P�lnocnej, dla jej mieszkanc�w. Nie zobaczymy tu prawdziwego zycia, czy oboz�w pracy. To film komercyjny, kt�ry po prostu ma bawic. Z naszej perspektywy ten obraz jest po prostu urocza, nieskomplikowana historia o realizacji marzen, chociaz oczywiscie nawet ona nie ustrzegla sie przed odrobina propagandy i pochwal dla klasy robotniczej.

Dla r�wnowagi wybralysmy sie r�wniez na filmy z Korei Poludniowej i tu por�wnania do tegorocznego Warsaw Korean Film Festival beda nieuniknione. Festiwal film�w koreanskich odbyl sie niecaly miesiac wczesniej, ale oba wydarzenia dzieli przepasc. Trudno por�wnywac raczkujace przedsiewziecie (to dopiero druga edycja Warsaw Korean Film Festival) z 10 edycja Pieciu Smak�w, pelna film�w, retrospektyw, spotkan z tw�rcami i wydarzen towarzyszacych. Mamy nadzieje, ze i festiwal film�w koreanskich kiedys dojdzie do takiego poziomu. Na razie mozemy jedynie dyskutowac nad wyborem film�w na kazdym z wydarzen.

Na obu zdecydowano sie na obrazy rezysera Hong Sang Soo, na Pieciu Smakach bylo to "Twoja i nie tylko twoja" z 2016 roku. To moje kolejne juz do niego podejscie i kolejna pr�ba zrozumienia jego kina. Tym razem tez sie nie udalo, wszystkie filmy tego rezysera wydaja mi sie ludzaco podobne, pelne rozm�w o niczym. Film ma czerpac inspiracje z �Mrocznego przedmiotu pozadania� Luisa Bunuela i dopiero to por�wnanie rzuca inne swiatlo na caly obraz i sens opowiadanej historii. Nie zmienia to jednak faktu, ze nadal nie przekonalam sie do tw�rczosci Pana Honga i nie doceniam smaczk�w w postaci picia piwa zamiast soju (w przeciwienstwie do pozostalych jego film�w). Z jakiegos powodu jego filmy sa jednak uwielbiane na europejskich festiwalach.

Kolejnym wybranym przez nas filmem jest "Lament" (2016). To dobry, nawet bardzo dobry film, jedna z lepszych koreanskich produkcji tego roku. To historia poczciwego policjanta z sennej wioski, gdzies na koreanskiej prowincji, w kt�rej dochodzi do szeregu gwaltownych i szokujacych zgon�w - byc moze morderstw. Jakby tego bylo malo, czesc mieszkanc�w zaczyna zdradzac oznaki tajemniczej, prowadzacej do szalenstwa choroby, r�wniez c�reczka gl�wnego bohatera. Komu zaufac? Tajemniczej ubranej na bialo kobiecie? Szamanowi? A moze budzacemu niepok�j przybyszowi z Japonii? 

Film wywoluje ciarki i prowokuje do dyskusji. Nie bez przyczyny tajemniczy przybysz jest Japonczykiem, antagonizmy pomiedzy Korea Poludniowa, a Japonia sa wciaz zywe. Film goraco polecamy.

Piec Smak�w i piec (na razie cztery ;) ) r�znych film�w koreanskich; propagandowy film wojenny, historia o realizacji marzen, dramat obyczajowy o milosci, mroczny horror i... film o zombi, ale o nim przeczytacie juz w kolejnym poscie. Widzieliscie kt�rys z nich? Znacie inne koreanskie filmy warte polecenia?

Ksiazki o Korei Poludniowej

Jak pewnie czesc z Was wie, znalezienie ksiazki o Korei Poludniowej napisanej przez Polaka, nie jest rzecza latwa. Na rynku nie ma ani jednego (ani jednego!) przewodnika po Korei Poludniowej w jezyku polskim, a ksiazki niebedace opracowaniami naukowymi tez mozna policzyc na palcach. Zebralysmy tutaj liste tych dostepnych i przeczytanych przez nas:

1. Zaproszenie na kimchi, Lena Swiadek, wydawnictwo Kwiaty Orientu

Autorka pakuje walizke i wyjezdza na kilka lat do Korei uczyc tam angielskiego. W ksiazce opisuje anegdoty z zycia oraz wlasne spostrzezenia na tematy r�zne, od kultury Korei, po wybory w USA. To byla moja pierwsza ksiazka o Korei Poludniowej i na pewno dowiedzialam sie z niej kilku ciekawych rzeczy (wydawnictwo dolaczylo na koncu publikacji podstawowe informacje geograficzne i kulturowe oraz przepisy kulinarne). Co mysle o ksiazce? Po kilku latach zainteresowania Korea, przeczytaniu innych pozycji o podobnej tematyce, wreszcie wyjazdach do Korei uwazam, ze jest to ksiazka dosc powierzchowna. Autorka nie stara sie zrozumiec kraju, w kt�rym przyszlo jej mieszkac, wiec i jej przemyslenia nie sa zbyt ambitne. Niekt�re spostrzezenia sa owszem trafne, ale nie ma ich zbyt wiele. Do tego im dalej w las tym gorzej, ksiazka staje sie wielce refleksyjna i filozoficzna. Pani Swiadek dzieli sie z nami swoimi poetyckimi przemysleniami na tematy r�zne, czesto zupelnie niezwiazane z Korea, o kt�rej przeciez jest ta ksiazka. Gdyby usunac z niej te pseudofilozoficzne dygresje, nie zostaloby wiele, bo sama publikacja jest kr�ciutka, niecale 100 stron. Zaciekawi tych, kt�rzy o Korei Poludniowej nie wiedza jeszcze nic, ale na rynku sa lepsze ksiazki o tej tematyce.

2. Korea Szerokopasmowa, Konrad Godlewski, wydawnictwo Kwiaty Orientu

Kolejna ksiazka Kwiat�w Orientu, tym razem o konsekwentnej drodze do wzrostu gospodarczego, a przede wszystkim o sieci, kt�ra odgrywa tak wazna role w gospodarce Korei Poludniowej i stymuluje jej rozw�j. Kazdy rozdzial jest jakby oddzielnym artykulem nakreslajacym dany problem, czy fenomen. Ksiazka jest dobra, ale zdecydowanie nie dla kazdego. Jej fanami beda osoby zainteresowane szybkoscia internetu w Korei, lubiace czytac o Starcrafcie i popularnosci gier oraz niuansach politycznych i gospodarczych. Nie ma tu zbyt wiele og�lnych informacji o kulturze Korei Poludniowej.

3. W Korei, Anna Sawinska, wydawnictwo Kwiaty Orientu

Zbi�r esej�w z lat 2003-2007 opisujacych zycie autorki w Korei Poludniowej. Poczatkowe eseje nie zachwycaja, ale to zrozumiale, sa to te najwczesniejsze, jeszcze niedojrzale przemyslenia. Im dalej, tym lepiej. Przyjemnie sie czyta, widac jak bardzo autorka wniknela w otaczajaca ja rzeczywistosc, pr�buje zrozumiec, zaakceptowac i dostosowac do panujacych tu zasad, ale jednoczesnie jest wobec nich krytyczna i umie przyznac, ze pewne rzeczy sa dla niej zbyt trudne. Lekka lektura, kt�ra jednoczesnie zmusza do przemyslen. To jedna z lepszych ksiazek o zyciu w Korei Poludniowej.

4. Za reke z Koreanczykiem, Anna Sawinska, wydawnictwo Kwiaty Orientu

Zbi�r rozm�w przeprowadzonych z Polakami na temat ich zwiazku z koreanskim partnerem. Mozemy dowiedziec sie jak wyglada zycie z Koreanczykiem u boku, o problemach i r�znicach kulturowych, ale r�wniez o tym co ich laczy. Wywiady sa interesujace, bo poswiecone bardzo r�znym parom, czesc z nich mieszka w Polsce, czesc w Korei, sa tu pary hetero i homoseksualne, posiadajace dzieci i nie. Kazda inna, kazda interesujaca. To nie jest publikacja o Korei Poludniowej i jej kulturze. To ksiazka o tym jak pogodzic dwa zupelnie r�zne kulturowo swiaty.

5. Dom w Ulsan, czyli nasze rozlewisko, Malgorzata Kalicinska, Vlad Miller, wydawnictwo National Geographic

Ta pozycja mnie zaskoczyla. Przede wszystkim jej wsp�lautorka jest Malgorzata Kalicinska, autorka serii "Nad rozlewiskiem", a teraz nagle ksiazka o Korei? Okazuje sie, ze Pani Kalicinska od lat jezdzila do Kraju Porannego Spokoju w odwiedziny do swojego, obecnego juz, meza Vlada Millera, kt�ry pracowal w Korei jako inzynier stoczniowy.

Ksiazka jest dosc powierzchowna, autorzy nie zaglebiali sie w kulture Korei i mimo ze pan Miller mieszkal i pracowal tam przez 11 lat, nie stal sie nigdy czescia koreanskiej spolecznosci. Mimo wszystko przyjemnie i szybko sie to czyta. Sporo tu o koreanskiej kuchni i przemysle stoczniowym, mniej spostrzezen kulturowych i spolecznych, chociaz i te sa tu obecne.

6. Korea - klucz Dalekiego Wschodu, Waclaw Sieroszewski, Wydawnictwo Literackie

To dla odmiany troche ciezsza w odbiorze, ale interesujaca lektura. Praca etnograficzna z 1904 roku, kt�ra dosc trudno znalezc (ja wyszukalam ja w bibliotece University of California). Dziennik polskiego podr�znika, kt�ry trafia do Korei w przededniu wojny rosyjsko-japonskiej. Podr�zuje przez biedny, rolniczy kraj i stara sie zrozumiec jego mieszkanc�w. Ciekawa ksiazka, bo pokazuje nam jak bardzo zacofana kulturowo byla Korea jeszcze na poczatku XX wieku i jak wielki zrobila potem skok. Poza tym warto zwr�cic uwage na interesujace zdjecia i mapy �wczesnego Kraju Porannego Spokoju. 

7. Somewhere in Korea. Czyli Polak w Kraju Spokojnego Poranka, Piotr Tomala, wydawnictwo Edytor 

Niestety, mimo usilnych poszukiwan nigdzie nie znalazlam tej ksiazki, wiec pozostalo mi tylko przeczytac kilka jej rozdzial�w wyszukanych w internecie. Jest tu troche ciekawostek i spostrzezen kulturowych, ale minusem publikacji sa ciagle powt�rzenia. Przeczytalam tylko kilka znalezionych fragment�w, a i tak czesc informacji byla w nich powtarzana kilkukrotnie, podejrzewam, ze w calej ksiazce takich przypadk�w jest wiecej.  . Nie moge sie o nich wypowiadac nie przeczytawszy w calosci.

8. Emerytka w Korei Poludniowej, Mariola W�jtowicz, eBook

Ten eBook to opis miesiecznej podr�zy autorki przez Koree Poludniowa, kt�rego fragmenty sa dostepne na stronie internetowej autorki: Emerytka w podr�zy.

I... to tyle. Nie udalo nam sie znalezc wiecej ksiazek o Korei Poludniowej oczami Polak�w, wiec jezeli znacie jakies inne publikacje to dajcie znac w komentarzach. Jezeli spodobal Wam sie ten post to tez dajcie znac, bo zastanawiamy sie nad kolejnymi: ksiazki o Korei P�lnocnej oraz ksiazki naukowe i popularnonaukowe o Korei Poludniowej.